سانتریفیوژ آزمایشگاهی یکی از پرکاربردترین تجهیزات هر آزمایشگاه است و برای جداسازی اجزای نمونه بر اساس چگالی و با استفاده از نیروی گریز از مرکز به کار می‌رود. در آزمایشگاه‌های تشخیص طبی، این دستگاه برای جدا کردن سرم و پلاسما از سلول‌ها و در آزمایشگاه‌های تحقیقاتی برای آماده‌سازی نمونه استفاده می‌شود.
سانتریفیوژ چگونه جدا می‌کند؟
وقتی نمونه با سرعت زیاد می‌چرخد، اجزای سنگین‌تر به سمت بیرون حرکت می‌کنند و اجزای سبک‌تر در بالا می‌مانند. نتیجهٔ این فرآیند، ایجاد لایه‌های مشخص است که به‌راحتی قابل برداشت‌اند. هرچه نیروی وارد بر نمونه بیشتر و یکنواخت‌تر باشد، جداسازی سریع‌تر و تمیزتر انجام می‌شود.
انواع سانتریفیوژ آزمایشگاهی
- میکروفیوژ برای لوله‌های ۱٫۵ و ۲ میلی‌لیتری و حجم‌های کم
- سانتریفیوژ کم‌سرعت برای جداسازی سلول و نمونه‌های حجیم‌تر
- سانتریفیوژ پرسرعت برای جداسازی سریع‌تر و دقیق‌تر
- سانتریفیوژ میکروپلیت برای چاهک‌های میکروپلیت
RPM و RCF چه تفاوتی دارند؟
RPM سرعت چرخش دستگاه است، اما RCF نیروی واقعی وارد بر نمونه را نشان می‌دهد. نیروی وارد بر نمونه به شعاع روتور هم بستگی دارد؛ به همین دلیل دو دستگاه با RPM یکسان اگر شعاع روتور متفاوتی داشته باشند، نیروی کاملاً متفاوتی به نمونه وارد می‌کنند. برای مقایسهٔ درست دو دستگاه، RCF معیار علمی و درست است.
نوع روتور و ظرفیت
روتور باید با نوع و حجم لوله‌های آزمایشگاه هم‌خوان باشد. اگر کار آزمایشگاه متنوع است، مدل‌های دارای چند روتور یا روتور قابل تعویض انعطاف بیشتری می‌دهند. ظرفیت دستگاه را هم متناسب با تعداد نمونه‌های روزانه انتخاب کنید تا کار آزمایشگاه دچار وقفه نشود.
هنگام انتخاب چه مشخصاتی مهم است؟
- حداکثر RCF و سرعت دستگاه
- ظرفیت و نوع روتور
- نوع و حجم لوله‌ها
- سیستم کنترل سرعت و زمان
- ایمنی درب و قفل آن
- میزان صدا و لرزش در کارکرد
نگهداری و ایمنی
لوله‌ها را با احتیاط و به‌صورت متوازن قرار دهید، از کار کردن دستگاه با درب باز خودداری کنید و پس از هر کار، داخل دستگاه را تمیز کنید. برای مقادیر حساس، برنامهٔ سرعت و زمان را دقیق تنظیم کنید.
کاربردها در آزمایشگاه تشخیص طبی
در آزمایشگاه تشخیص طبی، سانتریفیوژ برای جدا کردن سرم، پلاسما و رسوب استفاده می‌شود. سرعت و زمان درست، کیفیت نمونهٔ ارسالی به دستگاه‌های سنجش را تعیین می‌کند و خطای این مرحله می‌تواند نتیجهٔ آزمایش را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل تنظیم دقیق و تکرارپذیری دستگاه در این بخش اهمیت زیادی دارد.
روتور زاویه‌دار یا چرخشی؟
در روتور زاویه‌دار، لوله‌ها در زاویهٔ ثابت قرار می‌گیرند و جداسازی سریع‌تر انجام می‌شود؛ در روتور چرخشی، لوله‌ها به حالت افقی درمی‌آیند و لایه‌های جداشدهٔ منظم‌تری ایجاد می‌کنند. هر دو نوع کاربردهای خود را دارند و انتخاب به نوع نمونه و نتیجهٔ مورد انتظار بستگی دارد.
چند نکته برای جداسازی بهتر
- لوله‌ها را متوازن بگذارید تا لرزش و صدا کاهش یابد
- سرعت و زمان را متناسب با نمونه تنظیم کنید
- پس از پایان کار، اجازه دهید روتور کامل متوقف شود
- نمونه‌ها را بی‌درنگ برداشت کنید
سوالات متداول
سرعت بالا همیشه بهتر است؟
نه؛ برای بعضی نمونه‌ها نیروی زیاد به رسوب یا محلول آسیب می‌زند. انتخاب بر اساس نیاز نمونه، همیشه درست‌تر است.
اختلاف میکروفیوژ و سانتریفیوژ معمولی چیست؟
میکروفیوژ برای لوله‌های کوچک و سرعت‌های بالا طراحی شده است، در حالی که مدل‌های معمولی برای لوله‌های بزرگ‌تر و حجم بیشتر به کار می‌روند.
چند وقت یک‌بار روتور بررسی شود؟
بررسی دوره‌ای و بررسی در صورت شنیدن صدای غیرعادی یا لرزش، بهترین روش است؛ جزئیات را از دفترچهٔ دستگاه پیروی کنید.
جمع‌بندی
انتخاب سانتریفیوژ مناسب به نوع نمونه، حجم کار روزانه و نوع لوله‌ها بستگی دارد. اگر به‌جای مقایسهٔ RPM، RCF را ملاک بگیرید و روتور را متناسب با کار آزمایشگاه انتخاب کنید، نتیجهٔ جداسازی پایدارتر و تکرارپذیرتری خواهید داشت. برای کارهای روزمره، مدل‌هایی با کنترل دقیق سرعت و زمان و ایمنی مناسب، انتخاب متعادلی هستند.
خرید و استعلام قیمت
انواع سانتریفیوژ آزمایشگاهی را در دستهٔ سانتریفیوژ آرشام تجهیز ببینید. برای مشاورهٔ انتخاب و دریافت قیمت، با شمارهٔ ۰۹۳۷۱۶۷۳۱۶۹ (عزیزی) تماس بگیرید یا صفحهٔ تماس را ببینید.