لوپ سوز چیست؟
لوپ سوز یا استریلکنندهٔ لوپ، دستگاهی است که نوک لوپ تلقیح را پیش از کشت و بین نمونهها استریل میکند. در آزمایشگاههای میکروبیولوژی، لوپ باید پس از هر بار استفاده و پیش از انتقال به نمونهٔ بعدی استریل شود تا آلودگی منتقل نشود. لوپ سوز این کار را در چند ثانیه و بدون شعله انجام میدهد.
استریل با مادون قرمز چگونه کار میکند؟
در این دستگاهها یک عنصر گرمایشی، حرارت را به داخل یک محفظهٔ سرامیکی منتقل میکند و دمای ناحیهٔ استریل به سطحی میرسد که لوپ در آن استریل میشود. کاربر نوک لوپ را داخل دهانهٔ دستگاه قرار میدهد و پس از چند ثانیه آن را بیرون میآورد. مدلهای مختلف دو سطح دمایی آماده دارند تا برای کارهای روزمره و استریل سریعتر استفاده شوند.
تفاوت لوپ سوز با شعله و الکل
استریل با شعلهٔ گاز مؤثر است اما در محیطهای بسته، کنار مواد قابل اشتعال یا در محفظههای کنترلشده محدودیت دارد و خطر سوختگی هم دارد. استریل با الکل نیز به زمان خشکشدن و نگهداری الکل نیاز دارد و برای همهٔ نمونهها مناسب نیست. لوپ سوز مادون قرمز این مشکلات را ندارد: شعله ایجاد نمیکند، زمان استریل کوتاه است و ناحیهٔ گرمشونده در محفظه قرار دارد. با این حال، سطح دستگاه و دهانهٔ آن داغ میشود و رعایت نکات ایمنی لازم است.
نکات ایمنی
دستگاه را روی سطح پایدار و دور از مواد قابل اشتعال قرار دهید. هنگام کار، دست به بدنهٔ داخلی و دهانهٔ داغ نزنید و پس از استریل اجازه دهید لوپ چند لحظه خنک شود. سیم برق را از بدنهٔ داغ دور نگه دارید و دستگاه را پس از پایان کار خاموش کنید. برای تمیزکردن، ابتدا دستگاه را خنک کنید و از مواد ساینده استفاده نکنید.
DS900 یا DS-1000؟
مدل DS900 دو سطح آمادهبهکار ۴۰۰ و ۸۰۰ درجه، دمای مرکز ۸۰۰±۵۰ درجه، دهانهٔ φ۱۴ میلیمتر و زمان گرمشدن ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دارد و برای کار روزمره مناسب است. مدل DS-1000 دو سطح ۴۰۰±۵۰ و ۸۵۰±۵۰ درجه، دهانهٔ ۱۵ میلیمتر، تایمر ۰ تا ۸ ساعت، کنترل لمسی و گرمشدن ۱۰ تا ۲۰ دقیقه دارد و برای استفادهٔ منظم با کنترل دقیقتر انتخاب میشود. زمان استریل هر دو ۵ تا ۷ ثانیه و توان هر دو ۱۵۰ وات است.
کاربردهای لوپ سوز در آزمایشگاه
لوپ سوز در کشت میکروبی، تلقیح نمونه روی محیط کشت، انتقال کلنی و کار با لوپهای فلزی استفاده میشود. در آزمایشگاههایی که شعلهٔ گاز در دسترس نیست یا استفاده از آن محدودیت دارد، این دستگاه جایگزین مناسبی برای استریل لوپ است. استریل سریع بین نمونهها باعث میشود زمان بین مراحل کشت کوتاهتر شود و خطر انتقال آلودگی کاهش یابد.
در کار روزمره، لوپ سوز برای استریل لوپ بین دو نمونه و همچنین پیش از شروع کار به کار میرود. اگر چند نمونه پشت سر هم کشت میکنید، قرار دادن دستگاه در فاصلهٔ مناسب از دست و نمونهها باعث میشود رفتوبرگشت کمتر و کار سریعتر شود.
انتخاب و نگهداری
برای انتخاب، به دو سطح دمایی، اندازهٔ دهانه، وجود تایمر و نوع کنترل توجه کنید. اگر فقط به استریل سادهٔ روزمره نیاز دارید، مدل دو سطحی بدون تایمر کافی است؛ اگر کار منظم و کنترل دقیقتر میخواهید، مدل دارای تایمر و کنترل لمسی مناسبتر است. پیش از خرید، قطر لوپ و ابزارهایی که استریل میکنید را با دهانهٔ دستگاه مقایسه کنید.
برای نگهداری، پس از هر بار کار دستگاه را خاموش کنید و اجازه دهید خنک شود. داخل محفظه را پس از خنکشدن با دستمال نرم تمیز کنید و از ریختن مایع داخل آن جلوگیری کنید. سیم برق را از مسیر رفتوآمد دور نگه دارید و دستگاه را روی سطح پایدار قرار دهید. در صورت مشاهدهٔ افت دما یا گرمشدن نامنظم، دستگاه را خاموش و بررسی کنید.
آیا برای استریل وسایل دیگر هم میتوان استفاده کرد؟
کاربرد اصلی آن استریل لوپ و ابزارهای کوچک فلزی است؛ برای وسایل بزرگتر باید اندازهٔ دهانه و ناحیهٔ استریل بررسی شود.
چرا زمان گرمشدن اولیه مهم است؟
دستگاه پیش از رسیدن به دمای کاری آماده نیست؛ بنابراین پیش از شروع کار باید زمان گرمشدن اولیه را در نظر بگیرید.
لوپ سوز در محیطهای کنترلشده
در برخی آزمایشگاهها و محیطهای کنترلشده، استفاده از شعلهٔ باز محدود یا ممنوع است. در این شرایط، استریل بدون شعله با حرارت مادون قرمز مزیت مهمی محسوب میشود، زیرا ناحیهٔ گرمشونده درون محفظه قرار دارد و شعلهای به محیط منتشر نمیشود. با این حال، بدنهٔ دستگاه و دهانهٔ آن داغ میشود و باید دور از مواد قابل اشتعال و در جای پایدار قرار گیرد. رعایت تهویهٔ محل کار و خنکشدن دستگاه پیش از جابهجایی هم ضروری است.
سوالات متداول
آیا لوپ سوز جایگزین کامل شعله است؟
برای استریل لوپ بله؛ اما هر روش کاربرد و محدودیت خودش را دارد و باید با نوع کار آزمایشگاه تطبیق داده شود.
زمان استریل چقدر است؟
در مدلهای DS900 و DS-1000 حدود ۵ تا ۷ ثانیه.
آیا دستگاه تایمر دارد؟
DS-1000 تایمر ۰ تا ۸ ساعت دارد؛ DS900 تایمر ندارد.
همهٔ مدلها را در دستهٔ لوپ سوز ببینید.